Błękitny Meczet (właściwie Meczet Sułtana
Ahmeda, tur. Sultanahmet Camii lub Sultan Ahmet Camisi)
- zbudowany z polecenia sułtana Ahmeda I meczet w Stambule,
który jest jednym z ostatnich, a zarazem najwspanialszych
przykładów tzw. "klasycznego okresu" sztuki
islamskiej w Turcji.
Budowę meczetu, w 1609, rozpoczął w towarzystwie urzędników
państwowych sam, 19-letni wówczas, sułtan Ahmed I, którego
ambicją było stworzyć budowlę wspanialszą od stojącej
w pobliżu Hagia Sofii. Zgodnie ze swoim zwyczajem pracował
on aż do zmęczenia. Projektantem nowej świątyni, która
miała stać się najważniejszym meczetem Imperium Osmańskiego
był Sedefkar Mehmet Aga, uczeń Sinana.
O wadze świątyni świadczyło również jej
położenie - bezpośrednio przy Pałacu Topkapi. Swego znaczenia
nie stracił on nawet po tym, gdy siedzibę sułtana przeniesiono
do Pałacu Dolmabahcze. Przez cały okres istnienia Otomańskiej
monarchii rolę imperialnej świątyni dzielił z nieco starszym
Meczetem Sulejmana.
Meczet wzniesiony na planie niemal kwadratu
(51,65 m x 53,40 m) znajduje się na sporym placu, do którego
wiedzie pięć bram. Na tym zewnętrznym dziedzińcu znajdują
się również midha dla wiernych (midha na wewnętrznym dziedzińcu
pełni jedynie rolę ozdobną). Z zewnętrznego placu trzy
bramy prowadza na wewnętrzny dziedziniec otoczony krużgankami
wspartymi na 26 kolumnach i przykrytymi sklepieniami w
postaci 30 kopuł. Na wewnętrznym dziedzińcu znajduje się,
wspomniana już ozdobna midha, zaś we wschodniej jego części
medresa.
W czterech narożnikach meczetu, oraz
na dwóch narożnikach wewnętrznego dziedzińca ustawiono
łącznie sześć minaretów. Według jednej z opowieści, sułtan
Ahmed aby przebłagać autorytety w Mekce zapłacił im za
siódmy minaret. Według innej historii sześć minaretów
to wynik nieporozumienia pomiędzy sułtanem a architektem.
Otóż opisując minarety sułtan miał użyć słowa "altin"
oznaczajace coś złotego, zaś Sedefkar, przypadkiem bądź
specjalnie, miał uznać, że nie może chodzić sułtanowi
o niepraktyczne wieże ze szczerego złota i zrozumiał to
słowo jako "alti", czyli "sześć".
Turcja
Państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza,
a częściowo również w Europie ze stolicą w Ankarze.
Część europejska - Tracja stanowi 3% powierzchni i oddzielona
jest od części azjatyckiej Morzem Marmara oraz cieśninami
Bosfor i Dardanele. Turcja jest krajem czterech mórz,
gdyż dodatkowo od północy otacza ją Morze Czarne, od
zachodu Morze Egejskie, a od południa Morze Śródziemne
- nazywane w języku tureckim Morzem Białym.
Wycieczki do Turcji - infrastruktura turystyczna w Turcji
jest wysokim poziomie. Turcja oferuje wspaniała pogodę,
wiele zabytków, pola golfowe oraz wiele innych obiektów
rekreacyjnych oraz turystycznych.
Stambuł
w starożytności Bizancjum, Konstantynopol,
kolonia grecka założona w 660 p.n.e. w europejskiej części
Bosforu, w 330 n.e. został stolicą Cesarstwa Wschodniorzymskiego,
324-1930 Konstantynopol, 1453-1930 nazwy Konstantynopol i
Stambuł używane zamiennie, od 18 marca 1930 oficjalna nazwa
Stambuł - miasto nad Cieśniną Bosfor łączącą Morze Marmara
z Morzem Czarnym.
Największe miasto Turcji i jedno z największych miast świata,
największa aglomeracja miejska w Europie. Stolica prowincji
(il) Istanbul. Rozwinięty ośrodek przemysłowy, wytwarzający
około 1 produkcji kraju. Główne centrum finansowe Turcji,
siedziba kilkudziesięciu banków i giełdy papierów wartościowych.
Duży węzeł komunikacyjny: największy port handlowy Turcji;
dwa międzynarodowe porty lotnicze Atatürk Havalimani i Sabiha
Gökçen Havaalani, końcowa stacja kolei europejskiej (dworzec
Sirkeci) i początkowa kolei na Bliski Wschód (dworzec Haydarpasha).
Siedziba 5 uniwersytetów, z których najstarszy - Uniwersytet
Stambulski - został założony w 1453.
Cieśnina Bosfor (szerokość do 4 km) dzieli miasto na część
europejską i azjatycką (Stambuł jest jedynym miastem na
świecie położonym na dwóch kontynentach). W Stambule zbudowano
dwa mosty łączące oba brzegi Bosforu - jeden, zwany Mostem
Bosforskim i ukończony w 1973 ma długość 1074 m, a drugi
- Most Mehmeta Zdobywcy ukończony w roku 1988, ma długość
1090 m. Niespełna kilometrowa zatoka Złoty Róg dzieli część
europejską na południową dzielnicę Stary Stambuł i północną
Beyoglu.
Stambuł jest siedzibą prawosławnych patriarchów Konstantynopola.
Katedra patriarsza mieści się w dzielnicy Fanar. Dzielnica
ta jest największym skupiskiem ludności greckiej w mieście.
Ze względu na lokalizację siedziby patriarchatu zamieszkujący
Fanar Grecy nie zostali wysiedleni do Grecji w latach 20.XX
wieku wraz z całą pozostałą grecką ludnością Turcji.
W starożytności grecka kolonia Bizancjum, stolica Cesarstwa
Bizantyjskiego, pierwotnie cesarstwo wschodniorzymskie,
ustanowiona w 324 r. przez cesarza Konstantyna Wielkiego,
jako Konstantynopol. W latach 673-677 i 718-717 oblegane
przez Arabów. W latach 120461 stolica stworzonego przez
krzyżowców Cesarstwa Łacińskiego. Odzyskany przez Michała
VIII Paleologa, stracił jednak dawne znaczenie. Założona
przez genueńczyków kolonia Galata przejęła zyski z handlu.
Konstantynopol pustoszał, liczba ludności malała, budowle
ulegały ruinie. Zdobyty przez Turków pod wodzą Mehmeta II
29 maja 1453, stał się stolicą sułtana. W 1921 stolicę Republiki
Tureckiej przeniesiono do Ankary. 18 marca 1930 roku Konstantynopol
został oficjalnie przemianowany na Stambuł.
Ankara
Miasto w środkowej Turcji, będące jej
stolicą. Jest drugim największym miastem w Turcji - zamieszkuje
ją 2,7 mln mieszkańców (zespół miejski ma 4,7 mln).
W starożytności była stolicą Frygii oraz państwa Tektosagów.
W 25 p.n.e została stolicą prowincji rzymskiej - Galacji.
Podupadła w czasach cesarstwa Bizantyjskiego oraz panowania
Turków seldżuckich. Po przeniesieniu stolicy ze Stambułu
do Ankary nastąpił rozwój miasta.
Stambuł
